De één is dagen van ten voren al zenuwachtig, de ander is in zijn of haar element: presenteren. Goed presenteren voor een groep mensen is een kunst. Niet alleen moet je nuttige informatie overbrengen, het moet ook op zo’n manier gebeuren dat mensen het prettig vinden om naar je te luisteren en niet afgeleid raken.

Het is een vaardigheid die iedereen kan gebruiken. Of je nu werknemer bent bij een groot bedrijf, onderneemt of studeert: met goede presentatievaardigheden kom je verder. Het kan bovendien een deal maken of breken. Zelfs in de zakelijke wereld is gebleken dat een goede presentatie wint van een slecht gegeven presentatie die meer inhoud heeft.

De volgende vijf tips gaan je helpen om een betere spreker te worden.

spreken presenteren speach
De grootste leiders zijn vaak ook geweldige sprekers. Dat is geen toeval.

1. Wees geen robot – gebruik intonatie

Nederlands is al niet direct de meest zangerige taal, maar sommige mensen veranderen bij een presentatie al helemaal in een monotone robot. Je kunt je geld erop verwedden dat mensen binnen enkele minuten, zo niet sneller, hun aandacht hebben verloren.

Neem rust tussen zinnen en wees vooral niet bang om af en toe even een stilte te laten vallen.

Zorg voor intonatie en een goed spreektempo. Plak niet ieder woord achter elkaar om er maar zo snel mogelijk vanaf te zijn, maar speel met je zinnen. Ga waar nodig omhoog met je stem of juist omlaag. Neem rust tussen zinnen en wees vooral niet bang om af en toe even een stilte te laten vallen. Dit helpt de kijkers om de net opgedane informatie te verwerken.

Hoe je dit het beste doet? Ademen! Veel mensen gaan van de zenuwen sneller praten en geven zichzelf te weinig tijd om normaal te ademen en af en toe eens te slikken. Het gevolg is een snel, monotoon verhaal en een bijzonder droge mond.

2. Wees niet bang om je stem te gebruiken

Je staat er om te presenteren en je wilt dat iedereen je hoort. Dan is het niet logisch om met een zachte stem het publiek te woord te staan. Wees niet bang en gebruik je stem: zorg ervoor dat iedereen je luid en duidelijk hoort.

Noteer de rode lijn, maar schrijf nooit exact op wat je gaat zeggen.

Bevind je je in een grote ruimte, gebruik dan een microfoon als je deze mogelijkheid hebt. Zo kun je op een normaal niveau blijven praten en toch hoorbaar zijn. Heb je een erg luide stem, dan kun je overwegen om het zonder te doen, maar dit is vrijwel nooit de beste keuze.

3. Lees niet voor – nooit!

Het is een bekend fenomeen: iemand is zo zenuwachtig dat hij of zij een heel script heeft uitgeschreven om geen fouten te maken. Het pijnlijke is: dit wordt vervolgens woord voor woord opgelezen, van papier of uit het hoofd.

Zelfs als er geen papier aan te pas komt hoor je het direct wanneer iemand iets ‘opleest’. Het klinkt onnatuurlijk, onprofessioneel en tast direct je autoriteit aan. Noteer de rode lijn, maar schrijf nooit exact op wat je gaat zeggen. Het zal nooit natuurlijk klinken en draagt bovendien een risico.

Vergeet je namelijk even waar je bent gebleven, dan loop je direct vast. Juist omdat je een heel verhaal uit je hoofd geleerd hebt verlies je de mogelijkheid om enigszins te improviseren met de woorden die je gebruikt. Door het de presentatie niet volledig uit te schrijven weet je juist zeker dat je je verhaal niet zo maar verliest.

spreken speech presenteren microfoon
Zorg ervoor dat je goed hoorbaar bent. Gebruik een microfoon wanneer je de mogelijkheid hebt.

4. Houd de slides simpel

Gebruik je PowerPoint, maak het dan niet te gek. De meeste informatie moet van jou komen, niet van de slides. Al te vaak zien we PowerPoint-presentaties waarbij de slides vol tekst staan. Vijftien bulletpoints, tekstmuren die niemand wilt lezen of een overload aan cijfers.

Zorg ervoor dat je het onderwerp op verschillende manieren kunt uitleggen aan een leek.

Niet doen. Het leidt af, zorgt voor verwarring en uiteindelijk tot een verlies van aandacht. Zet de belangrijkste punten op de slide, maar maak ze niet te informatierijk. De informatie moet overgebracht worden door jou als presentator, anders kun je net zo goed niet presenteren, maar simpelweg de PowerPoint opzetten en gaan zitten.

5. Ga er niet zonder voorbereiding in

Je tekst volledig uitschrijven is een grote nee, maar een gebrekkige voorbereiding ook. Je presenteert het meest natuurlijk wanneer je perfect in de materie zit. Zorg ervoor dat je het onderwerp op verschillende manieren kunt uitleggen aan een leek. Ben je hiertoe in staat, dan begrijp je goed wat je wilt vertellen en kun je duidelijker presenteren.

Een extra tip voor presenteren: bereid je extra goed voor wanneer je presenteert voor bekenden. Juist bij bekenden – collega’s of mede-studenten – benaderen veel mensen het te lichthartig. Dit resulteert vaak in een matige presentatie waarbij de punten niet of op een slechte manier worden gemaakt. Het resultaat is een minder overtuigende presentatie.

Nog een extra tip is om het presenteren hardop te oefenen. Zo kom je erachter bij welke onderdelen je nog moeite hebt om het onderwerp op een vloeiende manier te presenteren.